Ayasofya

=**AYASOFYA**=



http://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Dosya:Hagia_Sophia_B12-40.jpg&filetimestamp=20070323224406

Binanın adındaki “sofya” sözcüğü herhangi bir kimsenin adı olmayıp, eski Yunanca’da “bilgelik” anlamındaki //sophos// sözcüğünden gelir. Dolayısıyla “aya sofya” adı “kutsal bilgelik” ya da "ilahî bilgelik” anlamına gelmekte olup, Ortodoksluk mezhepinde Tanrı'nın üç niteliğinden biri sayılır. 6. yüzyılın ünlü mimarlarından Milet'li İsidoros ve Tralles'li Anthemius 'un yönettiği Ayasofya’nın inşaatinde yaklaşık 10.000 işçinin çalıştığı ve Jüstinyen'in bu iş için büyük bir servet harcadığı belirtilir. Bu çok eski binanın bir özelliği yapımında kullanılan bazı sütun, kapı ve taşların binadan daha eski yapı ve tapınaklardan getirilmiş olmasıdır. Bizans döneminde Konstantinopolis Patriği'nin patrik kilisesi ve Doğu Ortodoks Kilisesi ’nin merkezi olmuş bulunan Ayasofya, doğal olarak vaktiyle büyük bir “kutsal emanetler” koleksiyonunu içermekteydi. 1453’de kilise camiye dönüştürüldükten sonra Osmanlı sultanı Fatih Sultan Mehmet ’in gösterdiği büyük hoşgorüyle mozaiklerinden insan figürleri içerenler tahrip edilmemiş (içermeyenler ise olduğu gibi bırakılmıştır), yalnızca ince bir sıvayla kaplanmış ve yüzyıllarca sıva altında kalan mozaikler bu sayede doğal ve yapay tahribattan kurtulabilmiştir. Cami müzeye dönüştürülürken sıvaların bir kısmı çıkarılmış ve mozaikler yine gün ışığına çıkarılmıştır.Günümüzde görülen Ayasofya binası aslında aynı yere üçüncü kez inşa edilen kilise olduğundan Üçüncü Ayasofya olarak da bilinir. İlk iki kilise isyanlar sırasında yıkılmıştır. Döneminin en geniş kubbesi olan Ayasofya’nın merkezî kubbesi, Bizans döneminde birçok kez çökmüş, Mimar Sinan ’ın binaya istinat duvarlarını eklemesinden itibaren hiç çökmemiştir.
 * Ayasofya** İstanbul 'da tarihî bir müze . Bizans İmparatoru I. Jüstinyen tarafından M.S. <span class="wiki_link_ext">532 - <span class="wiki_link_ext">537 yılları arasında <span class="wiki_link_ext">İstanbul 'un tarihi yarımadasındaki eski şehir merkezine inşa ettirilmiş <span class="wiki_link_ext">bazilika planlı bir <span class="wiki_link_ext">patrik katedrali olup, <span class="wiki_link_ext">1453 yılında sonra, <span class="wiki_link_ext">Fatih Sultan Mehmet tarafından <span class="wiki_link_ext">camiye dönüştürülmüştür. 1935 yılından beri ise <span class="wiki_link_ext">müze olarak hizmet vermektedir. Ayasofya, mimari bakımdan, <span class="wiki_link_ext">bazilika planı ile merkezî planı birleştiren, <span class="wiki_link_ext">kubbeli bazilika tipinde bir yapı olup <span class="wiki_link_ext">kubbe geçişi ve taşıyıcı sistem özellikleriyle <span class="wiki_link_ext">mimarlık tarihinde önemli bir dönüm noktası olarak ele alınır.

Ayırt edici özellikleri
1884 tarihli dünyanın en yüksek binaları diagramı. Ayasofya 55. sıradadır. 15 yüzyıl boyunca ayakta duran bu yapı <span class="wiki_link_ext">sanat tarihi ve <span class="wiki_link_ext">mimarlık dünyasının baş yapıtları arasında yer alır ve büyük kubbesiyle Bizans mimarisinin bir simgesi olmuştur. Ayasofya diğer katedrallere kıyasla şu özellikleriyle ayırt edilir:
 * Dünya’nın en eski <span class="wiki_link_ext">katedralidir.
 * Yapıldığı dönemden itibaren yaklaşık bin yıl boyunca (1520’de <span class="wiki_link_ext">İspanya ’daki <span class="wiki_link_ext">Sevilla Katedrali ’nin inşaatı tamamlanana dek) dünyanın en büyük katedrali ünvanına sahip olmuştur. Günümüzde yüzölçümü bakımından dördüncü sırada gelmektedir.
 * Dünya’nın en hızlı (5 yılda) inşa edilmiş katedralidir.
 * Dünya’nın en uzun süreyle (15 yüzyıl) ibadet yeri olmuş yapılarından biridir.
 * <span class="wiki_link_ext">Kubbesi "eski katedral" kubbeleri arasında <span class="wiki_link_ext">çapı bakımından dördüncü büyük kubbe sayılmaktadır.


 * KAYNAKÇA**

1.http://tr.wikipedia.org/wiki/Ayasofya