home

=**SULTAN AHMET CAMİİ **=

 []

Sultan Ahmet Camii, 1609-1616 yılları arasında sultan I. Ahmet tarafından İstanbul 'daki tarihî yarımadada, Mimar Sedefkâr Mehmet Ağa 'ya yaptırılmıştır. Cami Mavi, yeşil ve beyaz renkli İznik çinileriyle bezendiği için ve yarım kubbeleri ve büyük kubbesinin içi de gene mavi ağırlıklı kalem işleri ile süslendiği için Avrupalılarca "Mavi Cami (Blue Mosque)" olarak adlandırılır.Ayasofya'nın 1934 yılında camiden müzeye dönüştürülmesiyle, İstanbul'un ana camii konumuna ulaşmıştır. Aslında Sultan Ahmet Camii külliyesiyle birlikte, İstanbul’daki en büyük yapı komplekslerinden biridir. Bu külliye bir cami, medreseler, hünkar kasrı, arasta, dükkânlar, hamam, çeşme, sebiller, türbe, darüşşifa, sıbyan mektebi, imarethane ve kiralık odalardan oluşmaktadır. Bu yapıların bir kısmı günümüze ulaşamamıştır. Yapının mimari ve sanatsal açıdan dikkate sayan en önemli yanı, 20.000'i aşkın İznik çinisiyle bezenmesidir. Bu çinilerin süslemelerinde sarı ve mavi tonlardaki geleneksel <span class="wiki_link_ext">bitki motifleri kullanılmış, yapıyı sadece bir ibadethane olmaktan öteye taşımıştır. Caminin ibadethane bölümü 64 x 72 metre boyutlarındadır. 43 metre yüksekliğindeki merkezi kubbesinin çapı 23,5 metredir. Caminin içi 200'den fazla renkli cam ile aydınlatılmıştır. Yazıları <span class="wiki_link_ext">Diyarbakırlı Seyyid Kasım Gubarî tarafından yazılmıştır. Çevresindeki yapılarla birlikte bir <span class="wiki_link_ext">külliye oluşturur ve Sultanahmet, <span class="wiki_link_ext">Türkiye 'nin altı <span class="wiki_link_ext">minareli ilk camiidir.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Mimari
<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Sultanahmet camiinin tasarımı Osmanlı cami mimarisi ile Bizans kilise mimarisinin 200 yıllık sentezinin zirvesini oluşturur. Komşusu olan Ayasofya'dan bazı Bizans esintileri içermesinin yanı sıra geleneksel İslami mimari de ağır basar ve klasik dönemin son büyük camisi olarak görülür. Caminin mimarı, büyük usta Mimar <span class="wiki_link_ext">Sedefkar Mehmet Ağa 'nın "boyutta büyüklük, heybet ve ihtişam" fikirlerini yansıtmada başarılı olmuştur.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Dış
<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;"> <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Ayasofya'nın üst kattından Sultan Ahmet Camii'nin görünümü. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Köşe kubbelerin üstündeki küçük kulelerin eklenmesi dışında, geniş ön avlunun cephesi <span class="wiki_link_ext">Süleymaniye Camii 'nin <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">cephesiyle aynı tarzda yapılmıştır. Avlu neredeyse caminin kendisi kadar geniştir ve kesintisiz bir kemeraltıyla çevrilmiştir. Her iki tarafında <span class="wiki_link_ext">abdesthaneler vardır. Ortadaki büyük altıgen fıskiye avlunun boyutları göz önüne alındığında küçük kalır. Avluya doğru açılan dar anıtsal geçit kemeraltından mimari olarak farklı durur. Yarı kubbesi kendinden daha küçük çıkıntılı bir kubbe ile taçlandırılmış ve ince sarkıt bir yapıya sahiptir.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">[[image:sultanahmetcami/002_d.jpg]]
<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">http://www.google.com.tr/imgres?q=sultanahmet+camii&hl=tr&sa=X&biw=1280&bih=656&tbm=isch&prmd=imvns&tbnid=Xa1ru9fPTVKtiM:&imgrefurl=http://www.sabah.com.tr/fotohaber/yasam/sultan_ahmet_camiinin_bilinmeyenleri%3Ftc%3D27%26page%3D2%26albumId%3D27457&docid=511pTgA7JkapbM&imgurl=http://i.sabah.com.tr/sb/fotohaber/yasam/sultan_ahmet_camiinin_bilinmeyenleri/002_d.jpg&w=350&h=279&ei=B5q6T9CLKMeM4gSo8LXMCQ&zoom=1&iact=hc&vpx=818&vpy=233&dur=361&hovh=176&hovw=223&tx=66&ty=77&sig=106298768534474250506&page=3&tbnh=144&tbnw=184&start=36&ndsp=20&ved=1t:429,r:8,s:36,i:207

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">İç
<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Her katında alçak düzeyde olmak üzere, caminin içi <span class="wiki_link_ext">İznik 'te 50 farklı <span class="wiki_link_ext">lale deseninden üretilmiş 20 binden fazla <span class="wiki_link_ext">çini ile bezenmiştir. Alt seviyelerdeki çiniler gelenekselken, galerideki çinilerin desenleri çiçekler, meyveler ve servilerle gösterişli ve ihtişamlıdır. 20 binden fazla çini İznik'te çini ustası Kasap Hacı ve <span class="wiki_link_ext">Kapadokyalı Barış Efendi'nin yönetiminde üretilmiştir. Her çini başına ödenecek tutar sultanın emriyle düzenlense de çini fiyatı zamanla artmış, bunun sonucunda kullanılan çinilerin kalitesi zamanla azalmıştır. Renkleri solmuş ve cilaları sönükleşmiştir. Arka balkon duvarındaki çiniler 1574'teki yangında zarar gören <span class="wiki_link_ext">Topkapı Sarayı 'nın hareminden geri dönüştürülen çinilerdir. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;"> <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">İç kısmın daha yükseklerine mavi boya hakimdir, fakat düşük kalitelidir. 200'den fazla karışık leke desenli cam doğal ışığı geçirir, bugün avizelerle desteklenmişlerdir. Avizelerde <span class="wiki_link_ext">devekuşu yumurtası kullanımının <span class="wiki_link_ext">örümcekleri uzak tuttuğunun keşfedilmesi örümcek ağlarının oluşumunu engellemiştir. <span class="wiki_link_ext">Kuran 'dan sözler içeren <span class="wiki_link_ext">hat dekorasyonlarının çoğu zamanın en büyük hat sanatçısı Seyid Kasım Gubari tarafından yapılmıştır. Yerler yardımsever insanlarca eskidikçe yenilenen halılarla kaplıdır. Pek çok büyük pencere geniş ve ferah bir ortam hissi vermektedir. Zemin kattaki açılır pencereler "opus sectile" adı verilen bir döşeme şekliyle dekore edilmiştir. Her kavisli bölüm bazıları ışık geçirmeyen 5 pencereye sahiptir. Her yarı kubbe 14 pencereye ve merkez kubbe 4'ü kör olmak üzere 28 pencereye sahiptir. Pencereler için renkli camlar <span class="wiki_link_ext">Venedik sinyorundan sultana hediyedir. Bu renkli camların çoğu bugun sanatsal değeri olmayan modern versiyonlarıyla değiştirilmiştir. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Caminin içindeki en önemli unsur ince işçilikle oyulmuş ve yontulmuş <span class="wiki_link_ext">mermerden yapılma <span class="wiki_link_ext">mihraptır. Bitişik duvarlar <span class="wiki_link_ext">seramik çinilerle kaplanmıştır. Gakat çevresindeki çok sayıda pencere onu daha az ihtişamlı gösterir. Mihrabın sağında zengin dekore edilmiş <span class="wiki_link_ext">minber bulunur. Cami en kalabalık halinde dahi olsa herkesin imamı duyabileceği şekilde tasarlanmıştır.<span class="wiki_link_ext">Sultan mahfili güneydoğu köşesindedir. Bir platform, iki küçük dinlenme odası ve sundurmadan oluşur ve padişahın güneydoğu üst galerideki locasına geçişi bulunur. Bu dinlenme odaları 1826'da <span class="wiki_link_ext">yeniçerilerin ayaklanması sırasında <span class="wiki_link_ext">veziriazamın yönetim merkezi oldu. Hünkar Mahfili 10 adet mermer sütunla desteklenmiştir. Zümrüt, gül ve yaldızlarla süslenmiş ve yaldızlarla 100 adet Kuran işlenmiş kendi mihrabı vardır. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Caminin içindeki birçok lamba zamanında altın ve diğer değerli taşlarla ve de içinde devekuşu yumurtası ya da kristal toplar bulunabilecek cam kaselerle kaplıydı. Bu dekorların tümü ya kaldırıldı ya da yağmalandı. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Duvarlardaki büyük tabletlerde halifelerin isimleri ve kurandan parçalar yazılıdır. Bunları orijinal haliyle 17. yüzyılın büyük hat sanatçısı Diyarbakırlı Kasım Gubarım yapmıştır, fakat yakın zamanda restore edilmek için kaldırılmışlardır.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">[[image:sultanahmetcami/sultanahmet-camii_51257.jpg]]
<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">[]

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Minareler
<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Sultanahmet camii <span class="wiki_link_ext">Türkiye 'de 6 <span class="wiki_link_ext">minaresi olan 3 camiden biridir. Diğer 2 tanesi ise <span class="wiki_link_ext">Adana 'daki <span class="wiki_link_ext">Sabancı Camii ve <span class="wiki_link_ext">Mersin 'deki <span class="wiki_link_ext">Muğdat Camii 'dir. Minarelerin sayısı ortaya çıkınca sultan küstahlıkla suçlanmıştır çünkü o zamanlarda, Mekke'deki Kâbe'de de 6 minare bulunmaktadır. Sultan bu problemi Mekkede olan (Mescidi Haram) camiye yedinci minareyi yaptırarak çözer. 4 minare caminin köşelerindedir. Kalem şeklindeki bu minarelerin her birinin 3 <span class="wiki_link_ext">şerefesi vardır. Ön avludaki diğer iki minare ise ikişer şerefelidir. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Yakın zamana kadar <span class="wiki_link_ext">müezzin günde 5 kere dar sarmal merdivenleri çıkmak zorunda kalıyordu, bugün ise toplu dağıtım sistemi uygulanıyor ve diğer camilerce de yankılanan <span class="wiki_link_ext">ezan şehrin eski bölümlerinde de duyuluyor. Türklerin ve turistlerin oluşturduğu kalabalık günbatımı vaktinde, güneş batarken ve cami renkli projektörlerle parlak bir şekilde aydınlatılmaya başlarken parkta toplanıp yüzünü camiye vererek akşam ezanını dinliyorlar. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Cami inşa edildiği dönemlerde uzunca bir süre cuma günleri Topkapı Sarayı'ndakilerin ibadetlerini gerçekleştirdiği mekân olmuştur.

**<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Sultan Ahmet Camii'nin bilinmeyenleri **
<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Sultan 1. Ahmet tarafından 1616 yılında mimar Sedefkar Mehmet Ağa’ya Ayasofya’nın karşısında yaptırılan Sultanahmet Camisi, kentin en çok turist çeken mekanları arasında ön sıralarda yer alıyor. Cami'nin temelleriyse 401 sene önce 31 Aralık günü atılmıştı.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Osmanlı sultanları ve ailesi tarafından yaptırılan ve ”Sultan camileri” anlamına gelen selatin camilerinin 6′ncısı olan Sultanahmet Camisi, İznik çinileriyle bezeli olduğu için Avrupalılar tarafından ”Mavi Cami (Blue Mosque)” olarak adlandırılıyor.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">İstanbul’un tarihi yarımadasında bulunan Sultanahmet Camisi, Mimar Sinan sonrası klasik mimarinin en büyük ve en önemli eseri olarak biliniyor.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Caminin yapımı 1616′da tamamlanırken, yapımı 1620 yılına kadar süren külliyenin diğer binalarının, dağınık bir düzenlemeyle yerleştirildiği görülüyor.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Binalar, tüm alana hakim ve dış avlu içinde yer alan cami ve hünkar kasrı çevresinde işlevlerine göre dini, eğitim yapıları ve sosyal tesisleri olarak gruplandırıldı.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Büyük çaplı bir prestij projesi olarak yapılan Sultanahmet Camisi ve külliyesinde Mimar Sinan’ın öğrencisi Sedefkar Mehmet Ağa, klasik geleneğin denenmemiş detaylarını kullanarak devletin siyasi gidişine paralel olarak mimaride büyük bir atılım gerçekleştirdi.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">İznik çinileriyle bezenmesi, yapının mimari ve sanatsal açıdan dikkate şayan en önemli yanı olarak öne çıkıyor. Mavi, yeşil ve beyaz renkli İznik çinileriyle bezeli olan ve çinilerin süslemelerinde sarı ve mavi tonlardaki geleneksel bitki motifleri kullanılması, yapıyı sadece bir ibadethane olmaktan öteye götürüyor.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Sultanahmet Camisi, aynı zamanda Türkiye’nin 6 minareli tek selatin camisi olma özelliğini de taşıyor.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Toplam 260 pencereyle aydınlatılan caminin ibadethane bölümü 64×72 metre boyutlarındadır. 43 metre yüksekliğindeki merkezi kubbesinin çapı ise 23,5 metredir.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Avlunun batı girişinde, demirden ağır bir kordon bulunmaktadır. Bu kordon, avluya atıyla giren padişahın kafasını çarpmamak için eğmesini gerektiriyordu. Bu durum da padişahın bile camiye girerken kendisine çeki düzen vermesi gerektiğini göstermek amaçlı sembolik bir eylem olarak kabul ediliyordu.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Padişahın namaza geçmeden biraz dinlenmesi için yapılan bölüme Kasr-ı Hümayun denir. Sultanahmet Camisi’nde de bu bölüm bulunur. Çocuk yaşta padişah olan ve genç yaşta da ölen Sultan 1. Ahmet’in caminin yapımında ilk vurduğu kazma, bugün Topkapı Sarayı’nda hala saklanır.”

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Evliya Çelebi’nin seyahatnamesinden rivayetle caminin yapılışında Sultan 1. Ahmet’in, temel kazma çalışmalarına eline kazmayı alarak bizzat katıldığını ve temelden çıkan toprağı kaftanına koyarak dışarıya taşıdığını anlatan Hatipoğlu, padişahın temel kazmada kullandığı malzemenin Topkapı Sarayı’nda muhafaza edildiğini bildirdi.

Kaynakça
<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">7. http://tr.wikipedia.org/wiki/Sultan_Ahmet_Camii 8.http://www.sabah.com.tr/fotohaber/yasam/sultan_ahmet_camiinin_bilinmeyenleri?tc=27&albumId=27457
 * 1) **[|^]** //International Dictionary of Historic Places Volume 3 Southern Europe// (İngilizce), 335, Fitzroy Dearborn. ISBN 1-884964-02-8. URL erişim tarihi 8 Ekim 2010. “The Blue Mosque, so named for its interior tile decoration, was built for Sultan Ahmed I between 1609 and 1616 by Turkish architect Mehmed Aga.”
 * 2) **[|^]** //International Dictionary of Historic Places Volume 3 Southern Europe// (İngilizce), 335, Fitzroy Dearborn. ISBN 1-884964-02-8. URL erişim tarihi 8 Ekim 2010. “In the vast interior prayer hall, the most prominent feature is the faience of more than 20,000 İznik tiles decorated with floral designs.”
 * 3) **[|^]** (2009) Katie Hallam //The Traveler's Atlas: Europe// (İngilizce), 121, Londra: Barron's Educational Series. ISBN 0-7641-6176-8. URL erişim tarihi 28 Eylül 2010. “More than 200 stained-glass windows let light flood into the Blue Mosque.”
 * 4) **[|^]** Stierlin, Henri (2006). Korkut E. Erdur //İmanın ve İktidarın Hizmetinde İslam Mimarisi// (Türkçe), 124, İstanbul: YKY. ISBN 975-08-1158-5. URL erişim tarihi 21 Kasım 2011.
 * 5) **[|^]** BELGE Murat,//İstanbul Gezi Rehberi//, Tarih Vakfı Yurt Yayınları,Nisan 2002, ISBN: 9753330022
 * 6) **[|^]** Diana Darke //Turkey// (İngilizce), 37, Passport Books. ISBN 0-8442-4818-5. URL erişim tarihi 3 Aralık 2009.